II. Koszty kulawizn

Kulawizny stanowią problem ogólnoświatowy i we współczesnej produkcji mleka  uznawane są za jeden z najważniejszych elementów pogorszających dobrostan. Pod względem wywoływanych strat finansowych zajmują w produkcji mleczarskiej trzecie miejsce po zapaleniach gruczołu mlecznego i niepłodności. Przedstawione na wykresie koszty, wyliczone z kosztów ponoszonych na przypadek chorobowy, dają niepokojący obraz.

Rozkład procentowy kosztów głównych trzech chorób we współczesnej hodowli bydła

Źródło: Dienst Landbouwkundig Onderzoek Instituut voor Milieu – en Agritechniek J. Stefanowska M.C.J. Smits C.R. Bramm  98-00 The Veterinary Record  (Papers and Articles)  Faull, Hughes, Clarkson, Downham, Manson, Merritt, Murray, Russell, Sutherest Ward.

Typy kulawizn

Występowanie (%)	Palec 41	Między racicami 38	Wrzód podeszwy 21	Średnio
Koszty bezpośrednie (£):	(£)	(£)	(£)	(£)
Koszty leczenia (klocek, spray itp)	5.70	5.50	10,30	6.59
Honorarium lekarza (15% przypadków)	3.28	2.19	4.37	3.10
Czas hodowcy	4.75	4.75	9.50	5.75
Koszt zdyskwalifikowanego mleka	0.85	1.70	1.06	1.22
Koszty obniżonej wydajności	75.00	22.50	75.00	55.05
Koszty pośrednie (£):
Koszt zwiększonego brakowania	71.28	0.00	116.64	53.72
Koszt wydłużenia okresu międzywycieleniowego	18.63	35.19	82.80	38.40
Koszt dodatkowych usług	7.80	4.00	14.40	7.74
Bezpośrednie koszty jednego przypadku	89.58	36.64	100.23	71.70
Pośrednie koszty jednego przypadku	97.71	39.19	213.84	99.86
Całkowite koszty jednego przypadku	187.29	75.83	314.07	171.56
Koszty 0.4 nawrotów choroby na krowę	5.83	5.66	10.09	6.66
Bezpośredni koszt na chorą krowę (1.4 przypadków)	95.41	42.26	110.33	78.36
Całkowity koszt na chorą krowę (1.4 przyadków)	193.12	81.48	324.17	178.22

Koszty kulawizn zależą również od systemu utrzymania. Przy utrzymaniu pastwiskowym występują inne typy i przyczyny kulawizn niż przy systemie wolnostanowiskowym. To powoduje zróżnicowanie kosztów i zróżnicowanie poziomów zapobiegania i leczenia.

Kulawa krowa jest podatna na inne choroby, takie jak zapalenie gruczołu mlekowego, może wydzielać mniej mleka i być mniej płodna, stając się poważnym obciążeniem kieszeni hodowcy! Analizując koszty kulawizn musimy uwzględnić trzy główne komponenty: koszty pośrednie, takie jak straty ekonomiczne wynikające ze zmniejszonej produkcyjności i płodności; bardziej bezpośrednie koszty, takie jak koszty leczenia, usług weterynaryjnych, pracy i dodatkowych wymogów gospodarskich; oraz trudniejsze do zmierzenia koszty, takie jak koszty obniżonego dobrostanu krowy cierpiącej, oraz stres i kłopoty hodowcy.

Koszty kulawizn zależą również od systemu utrzymania. Przy utrzymaniu pastwiskowym występują inne typy i przyczyny kulawizn niż przy systemie wolnostanowiskowym. To powoduje zróżnicowanie kosztów i zróżnicowanie poziomów zapobiegania i leczenia.

Innym sposobem oceny strat ekonomicznych wywoływanych kulawiznami jest analiza długości użytkowania krów, stopy brakowania, przyczyn i kosztów brakowania, oraz kosztów zwierząt remontowych. Przeciętnie 10 do 15 procent krów brakuje się z przyczyn bezpośrednio związanych z kulawiznami, ale 30 procent brakowanych jest z powodu niepłodności, która może być następstwem kulawizny. W Europie przeciętna długość użytkowania krów mlecznych wynosi 2.2-2.8 laktacji, w zależności od kraju i intensywności chowu. Wiadomo, że krowa może produkować mleko przez więcej niż dziesięć lat, i uważa się, że najwartościowsza jest jej szósta laktacja. Co się więc dzieje? Dlaczego nie udaje nam się tego osiągnąć? Wynika to stąd, że w wielu przypadkach hodowcy zamiast czerpać zysk, ponoszą straty, z powodu krótkiego życia krów, ich niskiej produkcyjności oraz wysokich kosztów brakowania i remontu stada. Jest sprawą oczywistą, że kiedy krowy są dobrze utrzymywane i traktowane, rzadziej chorują i kuleją, żyją dłużej i dłużej produkują. Oprócz tego, znacznie mniej krów brakuje się z powodu kulawizn. Czas użytkowania wydłuża się, poprawiają się wskaźniki płodności, okresy międzyocieleniowe są krótsze, a dochodowość hodowli rośnie (patrz „Fizjologia i wielkość strat”).

Mamy obecnie liczne kalkulatory pozwalające rejestrować długość użytkowania krów, wskaźniki płodności, produkcję, leczenie, brakowanie i koszty remontu. Polecamy używanie jednego z nich, aby orientować się w tym, co dzieje się w stadzie. To pozwoli wydłużyć okres życia i produkcyjność krów dzięki środkom zapobiegającym przedwczesnym brakowaniom.

Top