|
Kulawizny stanowią również problem zdrowotny i zagrożenie dobrostanu stad owiec i kóz. Podobnie jak w przypadku krów oznaczają one ból dla zwierząt, a dla farmera straty wynikające ze spadku wydajności. U kulawych owiec i kóz stwierdza się zmniejszenie kondycji ciała, obniżenie wartości wełny (owce), zmniejszenie wydajności mleka, zmniejszone przyrosty masy ciała u młodych i pogorszenie wskaźników płodności.
Skuteczne zapobieganie chorobom racic u tych zwierząt jest trudne i powinno się opierać na dobrym żywieniu, dobrym utrzymaniu, stosowaniu środków zapobiegawczych, dokładnej diagnostyce, korekcji racic i odpowiednim leczeniu, jeżeli zachodzi jego potrzeba. Warto podkreślić, że owce są bardzo podatne na zaraźliwe choroby, takie jak pryszczyca (podobnie jak krowy), która w początkowym stadium może powodować kulawiznę.
Podobnie jak w przypadku krów należy unikać dużych skupisk zwierząt i żywić je zdrową dietą, zawierającą dodatek cynku stymulujący narastanie zdrowego rogu racicowego. Mała zawartość pasz objętościowych w diecie lub nagły dostęp do dużej ilości pasz wysokoenergetycznych może również i u tych zwierząt prowadzić do wystąpienia ochwatu, który z kolei wywołuje kulawiznę.
Dobry program zdrowia stada owiec i kóz powinien zawierać:
• Plan szczepień
• Plan zwalczania wewnętrznych i zewnętrznych pasożytów
• Zarządzanie pastwiskami
• Kąpiele racic
Skuteczny program kąpieli racic musi uwzględniać przejście zwierząt przez obmywającą racice kąpiel wstępną, jeżeli racice są brudne, następnie właściwą kąpiel, w świeżym płynie leczniczym oraz pobyt na suchym i czystym podłożu, w budynku lub na pastwisku.
Dla skutecznego działania płynów kąpielowych stosuje się częściej kąpiele postojowe, niż kąpiele przejściowe. Dostępne w handlu płyny kąpielowe można stosować przez dłuższy okres czasu, o ile nie zawierają miedzi i nie utwardzają rogu racicowego.
Ostrzeżenie: płynów kąpielowych zawierających miedź nie należy stosować u owiec, ponieważ jest ona bardzo toksyczna dla tych zwierząt. Można je natomiast stosować u kóz.
Choroby wywołujące kulawizny u owiec i kóz można podzielić na niezaraźliwe i zaraźliwe.
Jest to dosyć powszechnie występująca nieprawidłowość, polegająca na tym, że zewnętrzna ściana oddziela się od puszki racicowej. W powstałym zagłębieniu gromadzi się ziemia i obornik. Choroba występuje często w jednej z kończyn, przeważnie przedniej. Merynosy są bardziej podatne na tą chorobę niż europejskie i brytyjskie rasy.
Rozwija się w następstwie urazu i następowego zakażenia bakteryjnego, jeżeli nie zastosowano odpowiedniego leczenia. Ropnie są bardzo bolesne i wywołują ciężką kulawiznę. Występuje obrzęk powyżej koronki, a kiedy ropień się otwiera i wylewa się ropa, co prowadzi do samowyleczenia. Ropnie racicy występują najczęściej w przednich kończynach owiec i kóz.
Może wystąpić u zwierząt w każdym wieku, ale częściej u młodych, niż u starszych zwierząt. Zakażenie następuje podczas porodu w niehigienicznych warunkach, zwykle przez pępowinę. Zwierzę kuleje, unosząc kończynę. W wielu przypadkach występuje obrzęk w stawie kolanowym. W większości przypadków chorobę można wyleczyć jedynie stosując antybiotyki w dużych dawkach. Zapobieganie polega na utrzymywaniu w czystości pastwisk i pomieszczeń do wykotów.
Zanokcica jest bardzo zaraźliwą chorobą owiec; wywołujące ją bakterie znajdują się w ziemi i nawozie. Mokre, błotniste i brudne środowisko powoduje rozpulchnienie skóry szpary międzypalcowej, czyniąc ją bardziej podatną na zakażenie. Owce górskie są mniej podatne na zakażenie niż rasy nizinne. Po dostaniu się do skóry szpary międzypalcowej zakażenie przenika do głębiej położonych tkanek, powodując oddzielenie się rogu w okolicy piętek. W lżejszych przypadkach występuje zaczerwienienie skóry szpary międzypalcowej, w ciężkich obrzęk, ból, ciężka kulawizna i przykry zapach. W leczeniu stosuje się zewnętrznie antybiotyki, kąpiele racic i izolację chorych zwierząt. Szczepienie przeciw zanokcicy stanowi ważny punkt programu ochrony zdrowia stada.
Choroba łatwo rozprzestrzenia się w stadzie i atakuje owce w każdym wieku, ale szczególnie młode. Narażone są zwłaszcza owce przebywające na wysokiej i mokrej trawie. Skóra szpary międzypalcowej jest zapalnie zmieniona, wilgotna i obrzęknięta, ale róg nie oddziela się od skóry. Najlepszym środkiem zapobiegającym chorobie są kąpiele racic.
Jest to bardzo zaraźliwa choroba, szybko rozprzestrzeniająca się w stadzie, występująca często u 40 procent zwierząt. Pierwsze zmiany występują częściej w okolicy koronki niż w szparze międzypalcowej. Przyczyna choroby nie jest ostatecznie wyjaśniona; w wymazach identyfikuje się różne bakterie, w tym Treponema spirochaetes (podobne do spotykanych u krów). Zapobiegać można jedynie utrzymując owce na suchych pastwiskach i w suchych pomieszczeniach.
Top
|
