|
Celem leczenia jest zniesienie bólu, a jego efekt zależy od wczesnej i skutecznej interwencji. Wczesna interwencja jest możliwa tylko wtedy, jeżeli kulawizna u krowy zostaje wykryta w początkowym stadium choroby, a leczenie zostaje natychmiast podjęte. Badania wykazały, że nieomal wszyscy farmerzy nie doszacowują częstotliwości występowania kulawizn w stadzie. Oznacza to, że znaczna liczba kulawych krów nie jest leczona, ponieważ farmer nie uznaje je za kulawe. Dlatego jest sprawą ważną, żeby farmer i obsługa byli wyszkoleni w rozpoznawaniu kulawizn. Regularna obserwacja chodu krów jest jedynym sposobem wykrywania kulawizn we wczesnym stadium i dlatego powinna ona być częścią codziennego programu zarządzania stadem.
Leczenie kulawych krów jest często zaniedbywane na licznych farmach z powodu innych pilnych zajęć. Ale kulawa krowa stanowi obciążenie finansowe, jej dobrostan jest obniżony i dlatego natychmiastowa pomoc jest konieczna. Leczenie kulawych krów powinno być uwzględnione w dziennym lub tygodniowym harmonogramie prac, a nie wtedy, kiedy znajdzie się trochę wolnego czasu.
Skuteczna interwencja jest możliwa tylko wtedy, kiedy się dobrze rozumie, na co należy patrzeć i co należy zrobić. Plan leczenia musi być opracowany przy współpracy z lekarzem weterynarii, opiekującym się stadem. Osoba lecząca krowy musi być przeszkolona w rozpoznawaniu różnych chorób, ponieważ jest sprawą istotną znalezienie prawdziwej przyczyny choroby przed przystąpieniem do leczenia. Zdarza się często, że wykrywa się kilka nieprawidłowości lub kilka zakażeń w jednej racicy, spośród których, jeden z czynników wywołuje większe niż pozostałe zaburzenia. W takiej sytuacji ważne jest znalezienie wszystkich czynników chorobowych i leczenie każdego nich.
Większość kulawizn u krów mlecznych wynika ze zmian w racicach. Jedynie rzadkie przypadki wiążą się z chorobami wyższych odcinków kończyn. Dobry wgląd i skuteczne leczenie możliwe jest na uniesionej kończynie. Najbezpieczniej można to osiągnąć posługując się poskromem do korekcji racic. Należy go umieścić w przestrzennym i jasnym pomieszczeniu, łatwo dostępnym dla krów. Ważne jest, żeby zabiegi były wykonane w sposób bezpieczny dla człowieka i krowy.
Rejestrowanie zabiegów ma duże znaczenie dla identyfikacji przyczyn kulawizn na farmie i opracowania programu profilaktyki (więcej szczegółów patrz rozdział „Wykrywanie i rozpoznawanie kulawizn.
Leczenie racicy zaczyna się od korekcji jej kształtu, do czego potrzebne są ostre noże kopytowe. Usuwa się jej wyrośnięte części, przywraca płaską podeszwę, pozwalającą na równomierne rozłożenie nacisku ciężaru ciała i oddziela części luźno z puszką związane. W przypadku choroby niezakaźnej, jak wrzód podeszwy czy choroba linii białej, usuwa się twardy róg otaczający zmiany chorobowe, aby zapobiec ich uciskowi i podrażnieniu. Do wykonania tych czynności potrzebne jest praktyczne przygotowanie.
Top
W przypadku choroby zakaźnej zmiany chorobowe muszą zostać oczyszczone i osuszone. Następnie podaje się miejscowo środek leczniczy w postaci sprayu, żelu lub maści. Należy stosować środki lecznicze lub odkażające dopuszczone przepisami i uzgodnione z lekarzem weterynarii opiekującym się stadem. Stan racicy powinien być sprawdzony po trzech dniach, a leczenie powtórzone. W ciężkich przypadkach, kiedy występuje gorący obrzęk palców (np. przy zanokcicy) podaje się antybiotyki do stosowania wewnętrznego. Należy pamiętać, że są one jedynie niekiedy potrzebne i konieczne, podczas gdy ich stosowanie bywa często nadużywane; w większości przypadków kulawizn zachodzi jedynie potrzeba zniesienia bólu. Stosowanie antybiotyków oznacza również, że taka krowa musi być oznakowana i że obowiązuje okres karencji na spożywanie mleka.
Niekiedy leczone miejsce wymaga ochrony opatrunkiem, dla zapewnienia dobrego kontaktu zmian chorobowych z lekiem. Przed założeniem opatrunku racice muszą być dobrze oczyszczone, a bandaż nie może uciskać. Opatrunek należy usunąć po trzech dniach, w przeciwnym razie mogą się pod nim rozwijać bakterie. Opatrunek nie usunięty w porę może podrażniać skórę i powodować odleżyny.
Zmiany chorobowe po zbyt długim trzymaniu pod opatrunkiem
Odciążenie chorej racicy jest bardzo korzystne dla gojenia się i zniesienia bólu. Niekiedy nacisk na chorą racicę można zmniejszyć przez ortopedyczną korekcje racic, polegającą na pozostawieniu zdrowej racicy dłuższą, a znaczne skrócenie racicy chorej. Jeżeli potrzebny jest dłuższy okres gojenia a zmiany są bardzo bolesne, można chorą racicę odciążyć, przytwierdzając klocek do zdrowej racicy. Znosi to ból i pozwala krowie swobodnie się poruszać i pobierać paszę. W większości przypadków oznacza to również, że może ona wrócić do stada. Istnieją różnego rodzaju klocki, ale wszystkie muszą być przytwierdzone do czystej i suchej racicy. Klocek musi być dostosowany do kształtu i wielkości racicy i nie może być za bardzo wysunięty do przodu, żeby nie obciążać zbytnio piętki, co czyniłoby ją podatną na zakażenie. Stan klocka trzeba regularnie kontrolować, czy odciąża on chorą racicę.
Racica z klockiem
W przypadku nieodwracalnych zmian w racicy, np. ropnego zapalenia stawu racicowego, można wykonać amputację racicy. W większości przypadków amputacja zapewnia szybkie gojenie i zniesienie bólu.
Lecząc jedną racicę, warto sprawdzić racice pozostałych kończyn, gdyż często spotyka się na nich również zmiany chorobowe.
Top
|
