|
Podczas przechowywania, konsystencja i jakość mleka nie mogą się zmieniać. Aby sprostać tym wymaganiom niezmiernie ważna jest jakość urządzeń chłodniczych. Decydując o odpowiednich dla danego gospodarstwa urządzeniach chłodniczych, należy odpowiedzieć na następujące pytania:
-
Jaka jest dzienna objętość produkowanego mleka?
-
Z ilu dojów będzie się przechowywać mleko (ogólna pojemność magazynowa)?
-
Jaką wydajność musi mieć układ chłodniczy?
-
Jaka jest temperatura otoczenia?
-
Jakie istnieją alternatywne urządzenia zapewniające efektywne schładzanie?
Podstawowe czynniki brane pod uwagę to: liczba dojów, z których przechowuje się mleko, temperatura zewnętrzna i czas schładzania mleka.
-
Cyfra (2) zbiornik na mleko z dwóch udojów.
-
Cyfra (4) zbiornik na mleko z czterech udojów.
-
Cyfra (6) zbiornik na mleko z sześciu udojów.
| Klasyfikacja temp. |
Temperatura otoczenia w °C* |
Max bezpieczna temp. otoczenia w °C** |
|
A
B
C |
38
32
25 |
43
38
32 |
* Temperatura otoczenia podczas mierzenia temperatury mleka.
** Najwyższa temperatura otoczenia, w której urządzenie pracuje prawidłowo.
| Klasyfikacja na podstawie czasu schładzania mleka (35°C do 4°C) |
| Klasyfikacja |
Godziny |
|
0
I
II
III |
2
2.5
3
3.5 | |
0 – maksymalny, akceptowany czas schładzania 2 godziny
I – maksymalny, akceptowany czas schładzania 2,5 godziny
II – maksymalny, akceptowany czas schładzania 3 godziny
III – maksymalny, akceptowany czas schładzania 3,5 godziny
Przykład interpretacji znaków klasyfikacyjnych. Urządzenie chłodnicze oznaczono symbolami 2BII. Urządzenie to jest przeznaczone do gromadzenia mleka z dwóch udojów, jego wydajność chłodniczą obliczono dla temperatury otoczenia 32°C, a czas schładzania (z 35°C do 4°C) dla każdego udoju wyniesie poniżej 3 godzin.
W praktyce, wraz ze wzrostem liczby udojów zgromadzonych w zbiorniku, moc zainstalowanego agregatu może być mniejsza, ponieważ zmniejsza się względna ilość dodawanego mleka w stosunku do ilości znajdującej się już w zbiorniku.
Top
Jeżeli zbiornik przeznaczony do gromadzenia mleka z dwóch udojów jest pusty lub wypełniony w 50% mlekiem o temperaturze 40°C, a następnie uzupełnia się mlekiem o temperaturze 350°C pozostałe 50% jego objętości, całość mleka powinna być schłodzona do temperatury 40°C w czasie nie dłuższym niż wynosi dopuszczalny czas schładzania.
Dla osiągnięcia tej samej temperatury wewnątrz zbiornika chłodzącego, zbiorniki przystosowane dla 4 udojów, różnią się stopniem ich wypełniania od zbiorników dla 6 udojów. Stopnie wypełniania zbiornika dla 4 udojów wynoszą: pusty, 25%; 50%; 75%; 100%, a dla zbiornika dla 6 udojów: pusty, 16,7%; 33,3%; 50%; 66,7%; 83,3% i 100%.
Wykres temperatury mleka w zbiorniku schładzarki (w ciągu 72 godzin).
Zbiorniki schładzarek mogą być wykonane z różnych materiałów, z których każdy ma określone zalety i wady.
| Materiał |
Zalety |
Wady |
| Stal nierdzewna |
- nie rdzewieje
- wysoka higiena
- zwarta konstrukcja
- odporność na zarysowania
- odporność na uderzenia
- kwasoodporność
|
|
| Syntetyk |
- niska masa
- zwarta konstrukcja
- odporność na uderzenia
- kwasoodporność
|
- łatwość zarysowania
- trudności z higieną
- wyższy koszt
- trudność adaptowania
|
| Stal emaliowana |
- nie rdzewieje
- łatwość w czyszczeniu
- odporność na zarysowania |
- wyższy koszt
- brak odporności na uderzenia
- trudność naprawiania |
Zalety i wady materiałów wykorzystywanych do konstrukcji zbiorników chłodzących.
Wszystkie materiały, z których wykonuje się zbiorniki chłodzące, muszą być odporne na działanie środków myjących i dezynfekcyjnych, stosowanych w standardowych dawkach i temperaturze. Jest to jedna z metod zapobiegania skażeniom mleka.
Najważniejszym składnikiem stali nierdzewnej jest chrom (Cr), którego 12-13% domieszka tworzy na metalu pasywną warstwę ochronną. Przy wzroście w stopie udziału chromu wzrasta „pasywność” tej warstwy i odporność na korozję. Pomimo tego, że chrom jest odpowiedzialny za antykorozyjność stali, to jednak nie zabezpiecza jej przed działaniem bardziej agresywnych elementów środowiska. Do stali dodaje się zatem inne pierwiastki chemiczne, które doskonalą jej strukturę, właściwości mechaniczne i odporność na korozję. Są to: nikiel (Ni), molibden (Mo), azot (N) i miedź (Cu). Stal nierdzewna jest dostępna na rynku w wielu różnych odmianach. Większość zbiorników na mleko wykonuje się ze stali w klasie AISI 304, a w szczególnych przypadkach ze stali AISI 316.
Top
Jest czynnością, której nie można lekceważyć. Dokładne mycie urządzeń chłodniczych pozwala uniknąć skażenia mleka, a schłodzenie mleka skutecznie blokuje rozwój bakterii i przebieg niekorzystnych procesów chemicznych. Zapobieganie rozwojowi bakterii oraz utrzymanie w czystości urządzeń chłodniczych zwraca z nawiązką wszystkie poniesione dodatkowe koszty.
Ze względu na charakter produktu, wszystkie urządzenia muszą być dokładnie myte po każdym cyklu styczności z mlekiem. Dokładne mycie oznacza usunięcie z urządzeń jego resztek, będących doskonałą pożywka dla bakterii. Wysoka temperatura i dokładna dezynfekcja niszczy większość bakterii, które przedostały się do instalacji.
Zewnętrzna higiena urządzeń chłodniczych:
- Wymyj zbiornik chłodniczy wodą z właściwym środkiem myjącym.
- Zwróć szczególną uwagę na pokrywę zbiornika i uszczelki.
- Oczyść mechanicznie zawór spustowy i sprawdź stan uszczelek gumowych.
Higiena agregatu chłodniczego
- Sprawdź, czy dostateczna ilość świeżego powietrza dochodzi do agregatu chłodniczego.
- Usuń kurz, siano, pajęczyny itp.
Miejsca, które należy sprawdzać przy myciu urządzeń chłodniczych:
- Powierzchnie wewnętrzne (muszą być gładkie i czyste)
- Miejsca słabo widoczne i miejsca, w których gromadzą się krople tłustej wody.
- Łopatki mieszadła.
- Wnętrze zbiornika. Jeśli to konieczne, należy wspiąć się na zbiornik i oczyścić jego wnętrze szczotką.
W schładzaniu mleka wykorzystuje się halogenowe czynniki chłodzące. Oznacza się je literą „R”, po której następuje oznaczenie kodowe. Oznaczenie kodowe informuje o proporcjonalnej zawartości następujących pierwiastków w czynniku chłodzącym:
- Węgla [C];
- Wodoru [H];
- Fluoru [F];
- Chloru [Cl].
Właściwości halogenowych czynników chłodzących:
- W fazie parowania są bezwonne i nie drażniące.
- Nie są trujące (z wyjątkiem kontaktu z otwartym ogniem).
- Nie powodują korozji.
- Nie są palne, ani wybuchowe.
Top
R12
Pierwszy, powszechnie używany czynnik chłodniczy. Obecnie wycofany z powodu szkodliwego wpływu na powłokę ozonową i gazy cieplarniane. Temperatura wrzenia = [1x105 Pa] (0C) - 30%
R22
Najpowszechniej obecnie używany czynnik chłodniczy. Wadą jest wciąż nieco ujemny wpływ na powłokę ozonową, lecz wynoszący jedynie 5% szkodliwości czynnika R12. Temperatura wrzenia = [1x105 Pa] (0C) - 40%
R134a
Czynnik chłodniczy zastępczy dla R12. Nie oddziałuje na powłokę ozonową i powoduje tylko nieznaczny efekt cieplarniany. Wadę stanowi konieczność używania specjalnego oleju i trudności z wprowadzeniem do istniejących instalacji na R12. Temperatura wrzenia = [1x105 Pa] (0C) - 26,5 %
R404a
Czynnik chłodniczy zastępczy dla R22. Nie oddziałuje na powłokę ozonową i powoduje tylko nieznaczny efekt cieplarniany. Wadę stanowi konieczność używania specjalnego oleju i trudności z wprowadzeniem do istniejących instalacji na R22. Temperatura wrzenia = [1x105 Pa] (0C) - 46,4 %
R407c
Czynnik chłodniczy zastępczy dla R22. Nie oddziałuje na powłokę ozonową i powoduje tylko nieznaczny efekt cieplarniany. Wadę stanowi konieczność używania specjalnego oleju i trudności z wprowadzeniem do istniejącej instalacji na R22. Temperatura wrzenia = [1x105 Pa] (0C) - 44 %
R507
Czynnik chłodniczy zastępczy dla R22. Nie oddziałuje na powłokę ozonową i powoduje tylko nieznaczny efekt cieplarniany. Wadę stanowi konieczność używania specjalnego oleju i trudności z wprowadzeniem do istniejącej instalacji na R22. Temperatura wrzenia = [1x105 Pa] (0C) - 46,5 %.
Wymagania:
POKRYWA
Czynność podnoszenia, opuszczania i zamykania pokrywy musi być sprawna. Przypadkowe podniesienie, opuszczenie lub zamknięcie jest niedopuszczalne.
MIESZADŁO
Osoba obsługująca urządzenie chłodnicze nie może mieć styczności z tymi częściami, które stwarzają zgrożenie. Wszystkie części mieszadła powinny być odpowiednio zabezpieczone z wyjątkiem łopatek i części wymagających mycia.
STABILNOŚĆ
Zbiornik powinien mieć taką konstrukcję, by w warunkach normalnej eksploatacji nie przechylać się, ani nie przemieszczać nawet przy zadziałaniu siłą 750N, z dowolnie wybranej strony.
IZOLACJA TERMICZNA
Zbiornik chłodniczy powinien mieć taką izolację, by temperatura mleka wynosząca 40C°C nie przekroczyła w ciągu 12 godzin 70°C, w warunkach gdy zbiornik jest zapełniony zgodnie z instrukcją, nie jest schładzany, a mleko nie podlega mieszaniu.
ZAMRAŻANIE MLEKA
Podczas przechowywania, w zbiorniku chłodzącym nie może się tworzyć warstwa lodu pod powierzchnią mleka.
MIESZANIE MLEKA
Proces mieszania nie może powodować wylewania mleka, nawet przy napełnieniu zbiornika do 100% jego nominalnej pojemności. Mieszadło powinno zapewniać równomierny rozkład tłuszczu w mleku pracując nie dłużej niż 2 minuty. Stan ten powinien się utrzymywać w ciągu 1 godziny po zaprzestaniu mieszania.
Top
|
