|
Istnieje wiele czynników, mogących wywoływać kulawizny, takich jak zakażenie, mała zawartość włókna w diecie lub uszkodzenie nerwów w trakcie porodu. Kulawe krowy, nie poddające się leczeniu, spędzają dużo czasu w pozycji leżącej. Ich produkcyjność obniża się z powodu zmniejszonego pobierania wody i paszy. Wymagają one często długiego okresu pielęgnowania i leczenia. Wykorzystanie mięsne może wymagać długich okresów karencji, w związku z pozostałościami leków w organizmie. W tym czasie krowy mogą nie wstawać. Najlepszym sposobom zapobiegania takim sytuacjom jest troskliwa obserwacja stada, wczesne rozpoznawanie kulawizn i natychmiastowe ich leczenie. Może to zapobiec ciężkim kulawiznom, poprawić poruszanie się w przypadku krów o średnio nasilonej kulawiźnie i wydłużyć okres ich użytkowania. Powinieneś się zawsze zastanowić czy kulawa krowa może zostać wyleczona, czy też nie. Jeżeli nie, jedynym rozwiązaniem jest jej wybrakowanie, ponieważ bez leczenia w miarę upływu czasu, cierpienie krowy będzie się zwiększało.
Kulawiznom można zapobiegać w następujący sposób:
- Selekcjonując zwierzęta na dobre racice i kończyny.
- Żywiąc krowy dawkami pokarmowymi zawierającymi odpowiednią zawartość włókna i składników mineralnych.
- Dzieląc dzienną dawkę paszy treściwej na trzy lub więcej posiłków aby zapobiec ochwatowi.
- Chroniąc krowy przed wilgotnymi i błotnistymi wybiegami, drogami i pastwiskami, co pozwoli zapobiec szerzeniu się zakażeń.
- Wykonując zabieg korekcji racic co najmniej raz, a lepiej dwa razy w roku.
- Zapobiegając kulawiznom wynikającym z uszkodzenia nerwów podczas porodu, dokonując dobrej oceny sytuacji, stosując we właściwy i staranny sposób urządzenia do wydobycia płodu i biorąc zawczasu pod uwagę możliwość cesarskiego cięcia.
- Zwiększając czas odpoczynku.
- Stosując często kąpiele racic. (Patrz Chodzenie).
Zapalenie gruczołu mlekowego
Zapalenia gruczołu mlekowego są najkosztowniejszą chorobą w produkcji mleka. Jest sprawą oczywistą, że hodowcy bydła mlecznego muszą zapobiegać tej chorobie, aby osiągnąć maksimum zysku ze swojej pracy.
Top
Około 95 procent wszystkich zakażeń wymienia wywołanych jest przez paciorkowce (Streptococcus agalactiae, Streptococcus dysgalactiae, Streptococcus uberis), gronkowca złocistego (Staphylococcus aureus) i pałeczkę okrężnicy (Escherichia coli). Pozostałe 5 procent wywoływane jest przez inne drobnoustroje.
Drobnoustroje zakaźne przenoszone są za pośrednictwem rąk, dojarek mechanicznych, itp. Należą do nich Streptococcus agalactiae, Staphylococcus aureus i Streptococcus dysgalactiae. Streptococcus agalactiae żyje w wymieniu i nie może egzystować poza nim. Jest wrażliwy na penicylinę i kiedy zostanie wyeliminowany, zwykle nie pojawia się w stadzie, dopóki nie zostaną zakupione zakażone krowy. Staphylococcus aureus żyje w wymieniu i na skórze zakażonej krowy. Jest średnio wrażliwy na antybiotyki i w przypadku pierwszego zakażenia choroba może zostać opanowana przy odpowiednim postępowaniu. Stare zakażenia zwykle nie poddają się leczeniu. Ciężkie przypadki mogą być śmiertelne. Streptococcus dysgalactiae żyje w różnych środowiskach, począwszy od wymienia po żwacz, a skończywszy na kale i oborze. Jest średnio wrażliwy na antybiotyki, a wywołane przezeń zapalenie może być opanowane przy właściwym leczeniu i dobrej higienie.
Drobnoustroje środowiskowe żyją w otoczeniu krowy i są tam zawsze obecne. Pałeczki okrężnicy (Escherichia coli) są organizmami zanieczyszczającymi środowisko, żyjącymi w kale, w zanieczyszczonej wodzie i w ściółce. W zwalczaniu zakażeń konieczna jest pedantyczne przestrzeganie higieny środowiska i higieny strzyków przed dojem. Nie są one wrażliwe na antybiotyki. Streptococcus uberis występuje powszechnie począwszy od żwacza i kału, po wymię. Zakażeniom zapobiega odpowiednia dezynfekcja oraz czyste i suche wymiona podczas doju.
Od dawna wiadomo, że odsetek nowych zakażeń wymienia wzrasta wraz z liczbą bakterii na końcu strzyka. Już wcześniej kojarzono higieniczne warunki utrzymania i czyste krowy z niższą liczbą komórek somatycznych w mleku. W jednym z doświadczeń wskaźnik higieny środowiska obliczany na podstawie zanieczyszczenia krowy i jej otoczenia nawozem został użyty do prognozowania występowania zapaleń gruczołu mlekowego bakteriami coli. Badania przeprowadzone na Uniwersytecie Wisconsin-Madison wykazały istotny wzrost występowania środowiskowych bakterii wywołujących zapalenie wymion wraz pogarszającą się oceną higieny wymion. Patrz Dój.
Stan fizyczny strzyków krowy jest wskaźnikiem jakości środowiska, organizacji i systemu doju. Może on również służyć do oceny ryzyka wystąpienia zakażeń gruczołu mlekowego. Ryzyko wystąpienia zapalenia jest grą liczb. Większa liczba bakterii w pobliżu otworu strzykowego zwiększa ryzyko wystąpienia zakażenia. Rany i pęknięcia skóry stanowią miejsca namnażania się bakterii. Mogą one być bolesne dla krowy, powodując kopnięcia, częstsze oddawania kału podczas doju i zmniejszone oddawanie mleka. Zdrową skórę jest łatwiej utrzymywać w czystości.
Top
Ocena strzyka powinna być standardowa - zawsze przeprowadzana albo przed albo po doju, przez tę samą osobę, na tej samej grupie krów. Ocena musi być ponownie wykonana po wprowadzeniu mogących mieć wpływ na zdrowie strzyków zmianach w kąpieli strzyków i w postępowaniu przedudojowym, przy zamianie gum strzykowych, dojarki, pulsacji lub podciśnienia. Stan strzyków dostarcza ważnych informacji na temat stanu zdrowia wymion w stadzie.
Ocena punktowa strzyka
Ocena stanu zakończenia strzyka może odzwierciedlać jakość zarządzania stadem, poprawność systemu doju i pozyskiwania mleka, występowanie nie do przyjęcia warunków środowiskowych i występujących chorób zakaźnych. Przy dobrym zarządzaniu stadem występowanie ocen N i BN może utrzymywać się na poziomie lub poniżej poziomu 20 procent ocenianych strzyków.
Źródło (przystosowano z): Animal Sciences Group at Wageningen University, Lelystad.
Top
Utrzymywanie krów w czystości jest ważnym elementem w zapobieganiu środowiskowych zapaleń gruczołu mlekowego. Dotyczy to krów zasuszonych, jałowic i krów w trakcie laktacji. Ilość zabrudzeń na krowach jest wskaźnikiem higieny gospodarstwa. Występowanie zakażeń gruczołu mlekowego i skóry wzrasta szybko w miarę jak krowy stają się brudniejsze. Przy ocenie grupowej wzrost zabrudzenia o jeden punkt może spowodować wzrost liczby komórek somatycznych w mleku zbiorczym o 50 000 w mililitrze.
Pod względem higieny ocenia się krowy w skali pięciopunktowej, biorąc pod uwagę wymię (przednią i tylną część, podstawę wymienia i strzyki) oraz obwodowy odcinek tylnych kończyn (od stępu do dołu, wraz z racicami). Jeżeli znajdą się krowy ocenione na 3 do 5 punktów staraj się ustalić, dlaczego są takie brudne i wprowadź odpowiednie zmiany. Brud może wynikać ze stanu zdrowia krowy, żywienia, miejsca, w którym krowa jest trzymana lub być następstwem czynników środowiskowych, takich jak ściółka lub zgarniacz obornika.
Hygiene score chart
|
Ocena1:
cel |
Ocena 2:
dopuszczalna |
Ocena 3:
strefa
zagrożenia |
Ocena 4:
zbyt
brudna |
Ocena 5:
niedopuszczalna |
Źródło (przystosowano z): Chiappini et al. J.K Reneau, Univ. of Minnesota, in J Hulsen, Cow Signals.
Top
|
