|
Dwukrotny w ciągu dnia dój w hali udojowej jest od dawna powszechnie stosowaną praktyką w większości krajów. Częstszy dój, przy odpowiednim żywieniu, skutkuje większą produkcją mleka, ale ogólny efekt ekonomiczny zależy od kosztów pracy, ceny mleka, kwot mlecznych i innych czynników.
Z punktu widzenia dobrostanu krów, najlepszym sposobem dojenia jest system doju automatycznego. Krowy mogą wybrać odpowiadający im czas doju, zgodny z własnym rytmem dnia. Krowy dojone automatycznie są przeważnie dojone średnio dwa i pół do trzech razy dziennie, przy wahaniach od dwu do czterech razy dziennie, zależnie od okresu laktacji.
Przejście od dwukrotnego do trzykrotnego doju w ciągu dnia zwiększa wyraźnie wydajność mleka. W dodatku laktacja staje się bardziej wytrwała i wydłużona. Przyczyną wzrostu produkcji mleka wraz z częstością doju może być częstsze wydzielanie hormonów stymulujących wydzielanie do gruczołu mlekowego. Inną przyczyną może być to, że mleko zawiera czynnik hamujący wydzielanie mleka, działający na zasadzie negatywnego sprzężenia zwrotnego. Częstsze usuwanie tego czynnika z mlekiem może powodować wyższą produkcję. Potwierdzają to obserwacje, z których wynika, że krowy o małych zatokach mlecznych są bardziej wrażliwe na częstsze dojenie. Im mniejsze zatoki mleczne tym większy jest wpływ częstszego oddawania mleka na jego produkcję, podczas gdy u krów z większymi zatokami, reakcja na częstsze dojenie jest mniejsza.
Niewygodne stanie w hali udojowej wywołuje u krowy stres. Innymi przyczynami stresu hali udojowej są: muchy, śliskie podłogi, zła wentylacja, małe stanowiska, niecierpliwi dojarze. Reakcją krowy na stres hali udojowej jest odmowa dobrowolnego wejścia na stanowisko udojowe, strącanie kubków udojowych, oddawanie kału na stanowisku, odmowa oddawania mleka. Zarówno obsługujący dojarnię, jak i krowa, muszą w czasie doju być jak najmniej stresowani. Warunkiem dobrego doju jest właściwe wyposażenie dojarni i poprawna technika dojenia w dobrze wentylowanej, wygodnej i bezpiecznej hali udojowej.
Dla zilustrowania produkcji mleka indywidualnej krowy zestawiamy zwykle na wykresie wydajność i czas, aby uzyskać krzywą laktacji. Wydajność mleka rośnie w czasie pierwszych miesięcy po ocieleniu, a następnie przez długi okres maleje. Krzywe laktacji są różne dla poszczególnych krów i dla różnych ras. Żywienie i utrzymanie wywierają również wpływ na kształt krzywej i mają istotny wpływ na ilość produkowanego mleka. Optymalna długość laktacji wynosi 305 dni, ale w praktyce jest ona zwykle dłuższa, po czym, przed następnym ocieleniem następuje dwumiesięczny okres zasuszenia krowy, Prawidłowy dój.
Top
Szczyt wydajności to punkt na krzywej, w którym krowa osiąga najwyższy poziom produkcji w ciągu całej laktacji. Krowy pierwiastki osiągają szczyt na poziomie 70 do 75 procent dojrzałych krów, a krowy w drugiej laktacji na poziomie 90 procent krów dojrzałych. Zwykle szczyt występuje między czwartym a dziesiątym tygodniem po ocieleniu. Czas, w jakim krowa osiąga szczyt wydajności zależy od różnych czynników, takich jak rasa, żywienie i potencjalna wydajność mleka. U wysokoprodukcyjnych krów szczyt występuje później niż u niskowydajnych. Wysoka wydajność szczytowa oznacza zwykle wysoką wydajność całkowitą w czasie laktacji. Z badań wynika, że zwiększenie wydajności szczytowej o jeden kilogram, oznacza zwykle dodatkowe 100 do 200 kilogramów mleka wyprodukowanego w ciągu bieżącej laktacji. Osiągnięcie wysokich wydajności szczytowych wymaga bardzo dobrze opracowanego i zbilansowanego programu żywienia.
Opracowując zasady dojenia, dobrze jest wziąć pod uwagę sposoby wywołujące pozytywne emocje u krowy. W latach siedemdziesiątych ubiegłego stulecia naukowcy udowodnili, że żywienie podczas doju wpływa na bardziej wydajne opróżnianie wymienia, szybszy przepływ mleka i na wzrost produkcji mleka. Obserwacje te skutkowały w niektórych krajach zaleceniami karmienia krów paszami treściwymi w dojarni.
Ale jaki jest mechanizm tych zjawisk i czy warto kontynuować podawanie pasz treściwych w dojarni? Stwierdzono, że żywienie podczas doju zwiększa i wydłuża związane z dojem wydzielanie hormonu oksytocyny. Po przełożeniu tego na język produkcji oznaczało to, że jednoczesne dojenie i żywienie zwiększa szybkość doju, zmniejsza jego czas i zwiększa wytwarzanie mleka.
Planując pomieszczenie do doju, należy się dobrze zastanowić nad miejscem hali udojowej w budynku i trasami ruchu krów. Jest sprawą oczywistą, że proste, łatwe i otwarte trasy przyspieszą ruch zwierząt. Zmniejszy to również ryzyko niepokojenia krów przez dojarzy przed dojem. Należy pamiętać, że uwalnianie adrenaliny przerywa u krowy wywoływaną oksytocyną reakcję oddawania mleka.
Liczne czynniki wpływają na jakość mleka. Przy dobrych zasadach doju i odpowiednich urządzeniach udojowych nowe przypadki zapalenia wymienia będą rzadsze. Patrz 12 złotych zasad mycia
Dwanaście złotych zasad oraz dodatkowe korzyści, jak stymulacja wymienia i osuszanie strzyków po kąpieli zostały uwzględnione w Dobrowolnym Systemie Doju DeLaval VMS.
Więcej informacji można zlaleźć w Prawidłowy dój.
Możesz również odwiedzić sponsorowaną przez DeLaval stronę internetową www.milkproduction.com.
Top
|
