|
Wentylacja ma duże znaczenie w każdym z pomieszczeń dla bydła mlecznego, czy to cielętnika, czy też oborze dla krów. Najważniejszą rzeczą jest tu świeże powietrze. Krowy mleczne potrzebują stałego dopływu świeżego i czystego powietrza do osiągnięcia swojego potencjału produkcyjnego. Wysokie poziomy wilgotności gazów pochodzących z obornika, patogenów i nagromadzonych pyłów w nie wentylowanych, lub słabo wentylowanych pomieszczeniach, stwarzają niesprzyjające zwierzętom środowisko. Nieświeże powietrze wpływa również niekorzystnie na produkcję mleka i jego jakość.
System wentylacyjny w oborach powinien zapobiegać wysokiej wilgotności zimą i upałom latem. Przegrody w oborach wolnostanowiskowych powinny być na tyle otwarte, aby umożliwić przepływ powietrza między krowami. Zwracaj uwagę na nadmierną kondensację pary wodnej i zawilgocenia, szczególnie na suficie. Pajęczyny są często sygnałem niedostatecznego przepływu powietrza. Innymi objawami złej wentylacji są: zapach amoniaku oraz nadmierny kaszel, wypływ z nosa i oddychanie otwartym pyskiem przez krowy. Kiedy głaszczesz krowę, jej sierść, w dobrze wentylowanym pomieszczeniu, nie powinna być wilgotna.
Właściwa wentylacja polega na zastępowaniu powietrza obory świeżym powietrzem z zewnątrz, rozprowadzanym jednolicie po całym budynku. Pożądana częstość wymiany powietrza zależy od szeregu zmiennych, w tym od warunków atmosferycznych na zewnątrz budynku (temperatura, wilgotność), wielkości populacji i gęstości obsady zwierząt. Dobrze zaprojektowany i utrzymywany system wentylacyjny zapewnia pomieszczeniu w skali rocznej powietrze nieomal równe pod względem jakości z powietrzem na zewnątrz budynku. Koncentracja gazów pochodzących z obornika, pyłów i patogenów w powietrzu pomieszczenia powinna być niska, a wilgotność względna utrzymywać się na poziomie wielkości zbliżonych do powietrza na zewnątrz budynku. Wentylatory zawieszone nad stanowiskami i korytarzami nie powodują wymiany powietrza i nie zastępują dobrze zaprojektowanego i utrzymanego systemu wentylacji.
Wpływ stresu cieplnego na fizjologię i produkcyjność bydła mlecznego został dobrze poznany. Pierwsze objawy stresu cieplnego są już zauważalne przy temperaturze 200 C, kiedy to krowy się pocą i szybko oddychają. Wydajność mleka może być obniżona o około 10 procent. Badania7) wykazały, że stres cieplny w zaawansowanej ciąży powoduje zmniejszenie masy ciała cielęcia przy urodzeniu i obniża produkcję mleka. Krowy mogące w okresie zasuszenia korzystać z cienia, rodziły cięższe cielęta i dawały więcej mleka niż krowy niemogące skorzystać z zacienienia. Biologiczna reakcja krów na inne formy stresu, spowodowane takimi czynnikami jak nadmierne zagęszczenie populacji, zła wentylacja, złe podłoża i źle zaprojektowana obora, nie została dobrze poznana.
Top
Jak kontrolować wymianę powietrza, aby ograniczyć różnice z temperaturą zewnętrzną do pięciu stopni? Zależy to od systemu wentylacji obory. Przy systemie wentylacji grawitacyjnej sprawdzaj, czy otwory wlotowe są wystarczająco otwarte. Przy bardzo zimnej pogodzie powinny one być otwarte na około 5 centymetrów. Kiedy temperatura zewnętrzna rośnie otwieraj je bardziej. Jeżeli wieje wiatr, możesz je bardziej zasłonić niż podczas bezwietrznych dni. Powinieneś sprawdzić, czy kalenicowy otwór wylotowy jest odpowiednio otwarty. Dla chłodnej, grawitacyjnie wentylowanej obory, otwór kalenicowy powinien mieć 5 centymetrów na każde trzy metry szerokości budynku, a otwory nawiewne powinny mieć połowę tej wielkości po każdej stronie. W oborze o szerokości 30 metrów kalenicowy otwór wylotowy powinien wynosić 50 centymetrów, a otwory wlotowe na 25 centymetrów po każdej stronie. Grawitacyjna wentylacja działa najlepiej, jeżeli pochyłość dachu unosi się o 10 centymetrów na każde 30 centymetrów jego wzniosu. Przy mechanicznym systemie wentylacji, dla utrzymania jakości powietrza, jeden wentylator musi pracować w sposób ciągły. Termostaty powinny kontrolować pozostałe wentylatory. Ustaw termostaty tak, aby utrzymywały temperaturę powietrza na możliwie najniższym poziomie, przy którym zwierzęta czują się jeszcze dobrze. Ustaw otwory doprowadzające powietrze proporcjonalnie do wymiany powietrza wymuszanej przez wentylatory. Otwory wlotowe nie powinny kierować powietrza bezpośrednio na zwierzęta, aby uniknąć przeciągów zimą.
Stopnie stresu cieplnego u krów w zależności od temperatury i wilgotności względnej.
Źródło (przystosowano z): Dunham, D. et al, Coping with summer weather.
Top
|
